آقاسىباشى » در نقش رئيس تشريفات در مراسم سلام هيأتهاى سفارت را به حضور شاه هدايت مىكند ؛ « قوشچىباشى » ؛ « حكيم‌باشى » ؛ « مترجم‌باشى » ؛ « ملك الشعرا » ؛ « وقايع‌نگار » ؛ « نقاش‌باشى » ؛ « نظام العلما » . « شاطرها » با كلاههاى زنگوله‌دار زير نظر رئيس خود « شاطرباشى » فعاليت دارند ؛ مهترها با رئيسشان « ميراخور » ؛ « مهردار » ؛ « صندوقدار » كه وظيفهء نگهدارى لباس - هاى شاه را به عهده دارد و « خزانه‌دار » كه معمولا اين دو شغل به يك نفر تفويض مىشود ؛ « زرگرباشى » كه معمولا يك ارمنى است ؛ « غلام بچه‌ها » ؛ « خواجه‌ها » با رئيسشان « خواجه‌باشى » ؛ « قاپچىباشى » ؛ « ميرغضب » يا « نسقچيها » تحت نظر رئيسشان « نسقچىباشى » ؛ « منجم‌باشى » ؛ « لسان الملك » كه سمت مورخ دربار را به عهده دارد . نمايندگان سياسى ايران در دربارهاى خارج برحسب درجه‌اى كه دارند ايلچى ، وزير مستقيم ، وزير مختار يا مصلحت‌گزار ناميده مىشوند . سفراى دائمى ايران در اين شهرها مقيمند : در پاريس براى انجام امور مربوط به فرانسه و انگلستان . فعلا اين مقام به حسن خان گروسى « 14 » سپرده شده است ؛ در قسطنطنيه كه فعلا حسين خان فعالترين ديپلمات ايران عهده‌دار آن است ؛ و در دربار سن پطرزبورگ . شغل سفارت اغلب كارى است سخت پرمخاطره كه كسى قدر آن را نمىداند . نه تنها از اين جهت كه پس از بازگشت سخت مورد بازخواست قرار مىگيرند ، بلكه از آن جهت هم كه در غيبتشان انواع و اقسام توطئه عليه آنها صورت مىپذيرد و اين توطئه‌ها به علت آنكه آنها حضور ندارند تا از خود دفاع كنند اغلب به كام دشمنانشان تمام مىشود . ديگر اينكه دورى از خانه و خانواده براى هركس دردناك است و بردن زن به خارجه به هيچ عنوان مجاز نيست ، حتى به قسطنطنيه . از كشورهاى اروپائى روسيه ، انگلستان ، فرانسه و عثمانى در تهران سفارت‌خانه دارند . دولت پروس براى مدت كوتاهى در تهران سفير داشت كه به زودى فرا خوانده شد . نگاهدارى سفارت‌خانه‌اى در تهران كار چندان آسانى نيست . اولا آنكه اگر بخواهند طبق سنن و آداب شرقى به صورت آبرومندانه‌اى معرف مملكت خود باشند بايد مخارج فوق العاده‌اى را متقبل شوند . مسلم است كه بايد تعداد زيادى خدمه و اسب داشته باشند ؛ هزينهء فرشها و چادرها ، پيكها و انعامها قسمت اعظم بودجه را مىبلعد و از آن بيشتر بايد پول صرف خريد هدايا و پرداخت رشوه كرد كه بدون تن دادن به آن سفارت‌خانه‌اى منزوى مىشود و از حوادث و اتفاقات دربار بىخبر مىماند . بعد از همهء اين حرفها سفارتخانه‌اى مىتواند در مشرق‌زمين احترام برانگيزد كه كشور متبوعش در صورت بروز مشكلات و تخطى به منافعش فقط به تهديد اكتفا نورزد بلكه آماده باشد كه ضربت را نيز فرود آورد . در غير اين صورت بايد توهينها را با سكوت برگزار كند و يا به قدرتى همراه و دوست ، مثلا انگليس يا روس ، روى آورد و خواهان جبران شود : و اين

--> ( 14 ) . ظاهرا مراد حسنعلى خان گروسى ملقب به اميرنظام بوده است . - م .